“Dat wij dit met elkaar accepteren, dat vind ik afschuwelijk”

In een oer-Drentse omgeving – het molenmuseum De Wachter in Zuidlaren – leggen twee mannen in hun gesprek over welzijn en welvaart duizenden kilometers af. Naar het eiland Lesbos, waar vluchtelingen leven in een situatie die wij ons amper kunnen voorstellen. Maar ook kijken ze even naar binnen. Marcel Kooi (directeur van Kompas Zuidlaren) luncht met Ebel Jan van Dijk van De Jongens van Lucht.

Het recht om te dromen
“Waarom ik jou voor deze lunch vroeg, was dat je voor de 2e keer naar de vluchtelingenkampen op Lesbos ging”, verklaart Marcel zijn uitnodiging. “De 4e keer!”, verbetert Ebel Jan hem. Ruim anderhalf jaar geleden vertrok hij voor het eerst naar het Griekse eiland. De situatie daar maakte zo’n indruk op hem dat hij er met het team van De Jongens van Lucht een documentaire maakte voor het Bevrijdingsfestival Groningen. En reisde hij er met zijn gezin naartoe om ook hen deelgenoot te maken. Het liefst maakt hij heel Nederland deelgenoot van wat hij er zag en meemaakte. Daarmee is hij hard op weg: “Nu werken we aan een schoolproject (www.facebook.com/projectkeepdreaming) waarbij Nederlandse kinderen ‘droomdekens’ maken. We laten daarbij filmbeelden zien van de vluchtelingenkinderen en zetten lesmateriaal in om het gesprek aan te gaan over hun situatie. Een stuk bewustwording is dat.” De eerste 100 droomdekens zijn inmiddels uitgedeeld op Lesbos: “Met het idee dat elk kind het recht heeft om te dromen, zeker kinderen die voor extra uitdagingen staan. Die kinderen zitten daar echt in een afschuwelijke situatie, even los van het feit dat ze uit een nog afschuwelijker situatie komen.”

DE JONGENS VAN LUCHT
Het bedrijf van Ebel Jan van is een full-service evenementenbureau. En geeft op luchtige wijze inhoud aan uw event. De Jongens van Lucht bieden totaal oplossingen van productie tot presentatie en van ontwerp tot visualisatie.
Alles ten behoeve van inhoudelijke en bovenal luchtige invulling van uw event.
Want een leven zonder lucht is als een feestje met lege ballonnen, een cappuccino zonder schuim of champagne zonder bubbels. Lucht is van onschatbare waarde. www.dejongensvanlucht.nl

Ebel Jan van DijkEbel Jan van Dijk

“We moeten ons kapot schamen”
Ebel Jan probeert die situatie te schetsen: “De kampen daar schieten in alle opzichten te kort. Er is niets waarvan je kunt zeggen ‘o, maar dat valt dan nog wel mee’. Het is echt ontzettend beschamend.” Onvermijdelijk stelt dat onze eigen positie ter discussie, vindt hij: “Dat wij dit met elkaar accepteren, dat vind ik afschuwelijk.” Ook Marcel voelt het zo: “Ik verbaas me erover dat we het hebben over wereldburgers en mensenrechten, daar zijn vaak prachtige ideeën over. Maar gaat het over ‘mijn en dijn’, dan zijn er opeens hele strakke grenzen. Ebel Jan knikt driftig: “We drijven handel over de hele wereld, daarin kan alles en zijn de grenzen weggevallen. Gaat het over vluchtelingen dan geven we opeens niet thuis en gaan de grenzen dicht. Daar ‘wonen’ 8.000 mensen in een kamp waar eigenlijk maar plek is voor 1.500. We moeten ons kapot schamen.” Beide mannen komen tot de conclusie: In wezen is de mens waarschijnlijk egoïstischer dan hij zelf wil toegeven.

“Mijn eerste verantwoordelijkheid ligt bij mijn gezin. Maar dat er daarnaast ook nog ruimte is voor meer, daar ben ik heel blij om. Daar voel ik mij een completer mens door.”

Marcel Kooi
Marcel Kooi

Ellende vs. ‘showtime!’
“Beïnvloedt het je dagelijks leven?”, wil Marcel weten. “Zeker”, reageert Ebel Jan direct. “Maar op een positieve manier.” Ook al klinkt dat tegenstrijdig: “Ik ontmoette op Lesbos een Syrische man van 33, goed opgeleid. Hij had een smokkelaar ontzettend veel geld betaald om zich met zijn vrouw en vier kinderen in een gammel bootje naar Griekenland te laten brengen. Vervolgens komt hij terecht in een overbevolkt vluchtelingenkamp. Zonder eigen kleren, een baby op de arm voor wie in de brandende zon alleen nog een skipak voorhanden was, een dochter aan de hand die onder de zweren zat. Die blik van hem: ‘HELP MIJ!’. Dat raakt en heeft invloed op hoe je denkt en kijkt.” Het tegenstrijdige zit ook in de levens daar en hier, die mijlenver uit elkaar liggen: “Want we vliegen weer terug en het werk gaat hier in volle vaart gewoon weer door. Showtime! Dat is ook bizar.”
Tegelijkertijd lijkt die bewustwording hem ook gelukkiger te maken, constateert Marcel voorzichtig. “Is dat ook zo?”, vraagt hij. “Mijn eerste verantwoordelijkheid in het leven ligt bij mijn gezin, dat is mijn context”, begint Ebel Jan. “Maar dat er daarnaast ook nog ruimte is voor meer, daar ben ik heel blij om. Daar voel ik mij een vollediger mens door. Dus in die zin, in diepste wezen: ja.”

Principes & geld
Die maatschappelijke verantwoordelijkheid maakt Ebel Jan heel concreet: “De allereerste keer op Lesbos, dat maakte enorm veel indruk. Ik heb toen met mezelf afgesproken dat ik vanaf dat moment waar mogelijk hierover zou vertellen.”
“Mooi”, knikt Marcel. Maar hij is toch benieuwd hoe zich deze idealen verhouden tot welvaart en legt Ebel Jan een fictieve situatie voor: “Stel, één van de Nederlandse producenten van oorlogsmaterieel komt bij jou langs. Ze willen voor een flinke vergoeding een veranderingstraject laten begeleiden door De Jongens van Lucht. Doe je dat?” Hij is nog niet klaar met zijn vraag of Ebel Jan reageert: “Nee nee nee! Ik kan daar op basis van welvaart keuzes in maken. Wij kunnen zeggen: dat past écht niet bij ons, ook niet als het veel geld oplevert. Dat is een luxe positie, ik weet het. Maar als ondernemer ontwikkel je gaandeweg wel je principes.”

Ebel Jan van Dijk en Marcel Kooi

Werk, energie & grenzen
Zijn bedrijf is belangrijk voor hem: “Ik heb drie kinderen: mijn zoon Steijn, mijn dochter Isabel en mijn bedrijf. Daar ga ik dwars voor liggen als dat nodig is.” Het streven naar perfectie in zijn werk (‘het moet gewoon allemaal kloppen’), maakt dat Ebel Jan niet snel achteroverleunt en vaak lange dagen maakt. “Daar krijg ik gigantisch veel energie van, ook al loop ik op zo’n dag vast wel zo’n 25 kilometer”, lacht hij. Maar aan de andere kant: “Het gaat maar door en gaat maar door. Rustige periodes zijn er weinig. Dat vind ik wel ingewikkeld…”
Het is even stil. Marcel kijkt zijn disgenoot aan: “Heeft dat effect op je welzijn?” Ebel Jan knikt nadenkend. Waar de grenzen in de wereld voor hem niet in strikte zin bestaan, liggen die ook niet vast in zijn werksituatie. “Wanneer zeg je ‘nee’?”, wil Marcel weten. Nog even een moment van stilte, een schuine blik en een voorzichtige glimlach: “Dat is een goede vraag…”

 

Lees ook deze lunchverslagen