“Onbetaalbaar? Het geluk van mijn zoon. De rest is bijzaak”

Allard van der Scheer (Kompas Zuidlaren) luncht met Nermana Jusufovic. Ze groeide op in Bosnië. Tot de oorlog haar en haar familie verdreef naar een plek waar het veiliger was. Die plek was Nederland. Hier leerde ze overleven op een andere manier. Tijdens de lunch met Allard van der Scheer (bewindvoerder bij Kompas Zuidlaren) vertelt Nermana Jusufovic over haar leven en hoe welvaart en welzijn daarin een rol spelen.

“Ik heb heel veel aan jullie gehad”
Vanmiddag had Nermana toevallig een vrije dag: “Maar anders had ik vrij genomen hoor!”, zegt ze stellig. “Ik heb heel veel aan jullie gehad, dus ik wil heel graag hieraan meedoen.” Met ‘jullie’ bedoelt ze Kompas Zuidlaren en Allard in het bijzonder. Hij begeleide haar een tijd lang als bewindvoerder. “Tast lekker toe!”, zegt deze, nadat hij de lunch uit zijn rugzak heeft uitgestald. Ze zitten bij Nermana aan de eettafel: “Mijn zoon kan straks binnen komen stormen”, meldt Nermana alvast. “Die is nu nog op school. Hij heeft het er prima naar zijn zin, maar ik heb het idee dat hij wel meer kan”, overpeinst zijn moeder. Hoewel ze hem niet zal pushen, stimuleert ze haar zoon wel om goed te leren. Dat is belangrijk, vindt ze. “Hij heeft heel veel talent, maar dat ziet hij zelf nog niet”, lacht Nermana vertederd en trots tegelijk.” 

EINDELIJK: EEN CONTRACT!
Nermana werkte jaren bij Bennetton. Toen deze zijn winkels echter één voor één ging sluiten, bleek het lastig een nieuwe baan te vinden. Wekelijks gingen er vele sollicitatiebrieven de deur uit, maar zonder resultaat. Hoe langer dit duurde, hoe meer Nermana onder druk kwam te staan: “Ik ging op een gegeven moment met lood in mijn schoenen naar het UWV. Om te vragen of ze me wat rust konden geven, ik deed mijn best maar het lukte gewoon niet.” Na jaren lukte het tóch: in september 2017 kon Nermana aan de slag bij VDL Wientjes in Roden, een bedrijf dat is gespecialiseerd in hoogwaardige kunststofproducten. “Toen ik mijn contract ondertekende was ik zo blij!”, zegt ze opgetogen en opgelucht. “Het is er druk en dat is goed”, want Nermana steekt graag de handen flink uit de mouwen.


Nermana Jusufovic en Allard van der Scheer (op rug).

“De verjaardag van mijn zoon hebben we altijd gevierd”
Dan komen ze op het thema ‘welvaart’. Waar ze dan aan denkt, wil Allard weten. Hij kent de situatie van Nermana goed en weet dat ze het financieel zwaar heeft gehad. Vanaf haar 18e raakte ze in de schulden en die liepen verder op toen ze op zichzelf ging wonen. Ze raakte steeds meer het overzicht kwijt. Allard herinnert zich: “Jij had heel erg behoefte om vooraf te weten: hoeveel heb ik en hoeveel kan ik waaraan uitgeven?’.” Nermana knikt: “Klopt. Het was ook terecht dat ik daarin werd begeleid. Ik moest gewoon beter met geld leren omgaan: wat je niet hebt, kun je ook niet uitgeven.” Toen haar geld werd ingehouden en ze moest vragen om iets te mogen uitgeven, had ze daar wel enorm veel moeite mee. “Die frustratie die ik daarin had, waren vooral mijn eigen emoties”, reflecteert ze op zichzelf. “Het moeilijkst was wanneer ik voor mijn zoon zuinig moest zijn. Maar zijn verjaardag hebben we altijd gevierd, daar spaarde ik voor”, zegt ze als vanzelfsprekend.

Eigen geld, eigen beslissingen
Inmiddels lukt het haar zelf, heeft ze geleerd goed met geld om te gaan. Dat is voor haar de beloning, het weer zelf kunnen. Daar hebben de hulpverleningsinstanties haar bij geholpen: “Wanneer ik die niet had gehad, dan was ik op straat terecht gekomen”. Tegelijkertijd is ze ook blij dat ze niet meer van deze instanties afhankelijk is. Allard vat samen: “Welvaart is dus voor jou vooral dat je je eigen geld verdient en geen verantwoording meer aan anderen hoeft af te leggen.” Dat is wel de kern: “Ja. Dat wil ik niet meer”, zegt Nermana een paar keer achter elkaar. Om te benadrukken hoe belangrijk die onafhankelijkheid voor haar is. Voor haar vrijheid en voor haar waardigheid.

“Wanneer ik in Bosnië ben, zie ik heel erg de verschillen tussen daar en hier.”

Dromen over Bosnië
Tot haar 8e woonde ze in Bosnië: “Daar hadden we alles: het leven was er betaalbaar en we verbouwden veel zelf op het land. Aan de andere kant: er waren geen regelingen zoals bijstand of zorgtoeslag. Je moest jezelf echt zien te redden.”
Het huis waarin ze woonden werd verwoest door de oorlog. Er rest alleen een braak liggend stuk grond. Desondanks blijft haar vaderland trekken: “Ik zou daar heel graag weer een huis willen bouwen, voor mij en mijn zoon. Het nadeel is echter dat er moeilijk werk te vinden is, het is zwaar om daar te overleven. Wanneer ik er ben, zie ik heel erg de verschillen tussen hier en daar. Ik ben dan ook heel erg dankbaar voor wat ik heb, ik ben blij met kleine dingen.”
Maar ooit, wanneer haar zoon volwassen is, gaat ze terug. “Ze verklaren me allemaal voor gek, maar ik mis mijn land. Nu kan dat nog niet. Helaas pindakaas”, zegt de Bosnische in goed Nederlands.

Wat onbetaalbaar is…
Wat verder nog onbetaalbaar is voor haar, wil Allard weten. Daar hoeft Nermana niet lang over na te denken: “Gezondheid is het allerbelangrijkst. Die van mezelf maar ook van de mensen om me heen, van de mensen die me in moeilijke tijden heel erg hebben gesteund.” Een schrik was het dan ook toen haar moeder met hartproblemen in het ziekenhuis werd opgenomen. Ze herstelt, maar waar
nodig ondersteunen de dochters haar. “En het geluk van mijn zoon, natuurlijk. De rest is bijzaak. Zelfs zo’n huis in Bosnië is betaalbaar.”
Haar zoon is haar alles, maar de opvoeding heeft als alleenstaande moeder ook veel aandacht gevraagd. Nermana was sterk genoeg om daar hulp bij te vragen: “Ik wist soms niet hoe ik met mijn zoon om moest gaan, samen we hebben best een lastige start gehad. Met die begeleiding heb ik geleerd hoe ik hem tot rust kan brengen en hoe ik grenzen stel. Hij is nu 13 en het gaat goed, medicatie is helemaal niet meer nodig.”

Energie & wijsheid
Ze is er merkbaar sterk van geworden, van alles wat er achter haar ligt. Moe is ze soms wel, maar dat komt omdat ook haar eigen gezondheid niet altijd optimaal is: “Mijn schildklier werkt niet goed, daardoor heb ik vaak weinig energie.” Maar er zijn voldoende dingen waar ze blij van wordt: “Wandelen in het bos. Of wanneer ik weer even terug ben in Bosnië, dan laadt ik mijn batterij op en kan ik er weer tegenaan. En mijn zoon natuurlijk. Voor hem doe ik alles. Ook leren omgaan met geld.” Inmiddels verdient de jonge puber zijn eigen geld met een krantenwijk. “Daar kwam hij zelf mee”, vertelt zijn moeder trots. “Hij leert wat de waarde van geld is en spaart nu voor de dingen die hij graag wil hebben.” Ook hij zal straks op eigen benen staan. De wijsheid van zijn moeder neemt hij daar vast en zeker in mee.

 

Lees ook deze lunchverslagen