“Onze patiënten kijken elke week uit naar hun weekgeld”

Ze krijgt er energie van wanneer ze met patiënten tot goede resultaten komt. En van de omgeving waarin ze werkt. Daar vult de lucht zich op dit moment met vogelgeluiden. Want budgetconsulenten Harma Holstein en Alja van der Warf zitten met maatschappelijk werker Marie Ganzevoort in de Zuidlaarder buitenlucht. Op de plek waar Kompas Zuidlaren 35 jaar geleden haar oorsprong vond: Dennenoord.

Van ‘dat mag niet’ naar ‘wat wil jíj?’
Ze praten over hun accent, waarin het dialect van alle drie duidelijk terug te horen is. Ze vinden het niet erg. Integendeel: het heeft wel iets vertrouwds, vinden ze. Om maar direct op Gronings doortastende wijze de koe bij de horens te vatten, gooit Alja er een stelling in: “In mijn dagelijks leven heb ik veel te maken met welvaart en welzijn.”
“Ehhmm…”, overpeinst Marie. “Nou, als je hier om je heen kijkt”, gebaart ze naar het groen om hen heen, “dan vind ik dat welvaart, zo mooi als het hier is. Dat vind ik een plaatje, elke dag wanneer ik hier kom. En bij welzijn dan denk ik natuurlijk aan onze patiënten die we hier bij Lentis begeleiden.” Dat doet Marie als maatschappelijk werker inmiddels 18 jaar. “Merk jij in al die jaren nu ook dat behandelmethoden veranderen?”, wil Alja weten. Dat ziet Marie zeker, ten positieve: “In het verleden werd er vooral sturend gewerkt en tegen een patiënt verteld wat hij wel of niet mocht. Dat is echt veranderd. Nu vragen we ‘wat zou jij willen?’ en werken we samen met de familie.”

LENTIS & KOMPAS ZUIDLAREN
Lentis biedt geestelijke gezondheidszorg, forensische gezondheidszorg en ouderenzorg in de provincies Groningen, Drenthe en Friesland. Lentis is ontstaan in 1895 en bestaat vandaag de dag uit verschillende zorggroepen en diensten. In Zuidlaren, op het terrein van Dennenoord, wordt onder andere hulp geboden aan mensen met (ernstige) psychiatrische aandoeningen.
35 jaar geleden was dat de plek waar Kompas Zuidlaren haar startpunt vond. Een maatschappelijk betrokken notaris uit het dorp maakte zich zorgen over de financiële huishouding van de patiënten en maakte goede bewindvoering mogelijk. Het groeide uit tot wat Kompas Zuidlaren vandaag de dag is en doet.

Harma HolsteinHarma Holstein

Wensen mogelijk maken
In hoeverre wensen van patiënten reëel en uitvoerbaar zijn, is de vraag. “Het is de kunst om te zoeken naar de onderliggende verlangens en hoe je daar op welke manier dan ook toch in de buurt kunt komen.” Dat draagt in belangrijke mate bij aan het welzijn van de patiënt, weet Marie. “Wanneer een patiënt zegt ‘ik wil zelfstandig wonen’, dan doen we dat natuurlijk niet klakkeloos. Maar we gaan wel samen aan de slag met de vraag: welke mogelijkheden zijn er en hoe kunnen we daar stapsgewijs naartoe werken?”
Dat geldt ook voor de financiën. Kompas Zuidlaren heeft meerdere cliënten die verblijven op één van de locaties van Lentis, zo ook op dit terrein. Wil een cliënt die onder bewindvoering staat weer financieel zelfstandig worden, dan is het antwoord niet steevast ‘nee, dat kan niet’. “Dat vind ik het mooie bij jullie”, beschouwt Marie. “Onderling overleggen we dan welke stappen daarin mogelijk zijn.” Beide budgetconsulenten knikken: “Iemand in één keer de financiële vrijheid teruggeven, dat gaat bijna nooit goed. Beter is het dan om ze er stapsgewijs aan te laten wennen. Steeds wat vaker of meer leefgeld verstrekken bijvoorbeeld, dan kunnen ze er goed mee leren omgaan, weten Harma en Alja uit ervaring.” Hoe belangrijk dat is, zag Marie bij een patiënt bij wie de bewindvoering in één keer – op eigen verzoek – werd stopgezet: “Hij kwam niet meer rond met zijn geld en dat leverde veel stress op. Dan zie je wat het belang van bewindvoering is.” Wanneer de financiën goed geregeld zijn, geeft dat een heel stuk rust, concluderen de drie vrouwen: “Dan kunnen patiënten zich richten op de problematiek waarvoor ze binnen Lentis verblijven.”

Marie Ganzevoort
Marie Ganzevoort

“Wanneer patiënten geen stress hebben om hun financiën, kunnen ze zich richten op de problematiek waarvoor ze hier verblijven.”

Zorgen om toekomstige crisissituaties
Op de vraag ‘wat is voor jou onbetaalbaar?’ volgen na het welbekende antwoord ‘gezondheid’ ook direct de basisbehoeften ‘eten en een dak boven je hoofd’. Daar heeft Marie haar motivatie bij: “Mensen op straat te zien leven, dat vind ik zó pijnlijk.” Harma herkent dat heel goed: “Dat heb ik ook, ik wil altijd iets geven…”
Het brengt de maatschappelijk werker direct op een zorgpunt voor de toekomst: “In 2020 gaat de nieuwe wetgeving in die zegt dat je in een crisissituatie eerst moet bekijken of deze eerst thuis met ambulante zorg kan worden opgelost. Ik vind dat nogal wat.” Die zorg wordt door Alja gedeeld, die de bui al ziet hangen voor de naasten: “Je kúnt familie niet opzadelen met die zorg.” Marie knikt stellig: “En daarnaast: wanneer iemand gedwongen wordt behandeld in de thuissituatie, kan diegene negatieve associaties krijgen bij zijn of haar woonplek. Terwijl je je dáár juist veilig en geborgen moet voelen. Dat lijkt mij onplezierig en beangstigend.”

Alja van der WarfAlja van der Warf (midden)

Het belang van (een beetje) geld
Een stelling, tot slot: ‘geld maakt niet gelukkig’. Marie herhaalt hem even voor zichzelf. “Geen geld maakt niet gelukkig”, stelt ze. “Dat zorgt voor enorm veel stress en je kunt je er knap ongelukkig onder voelen.”
Alle drie zien ze in hun werk hoe belangrijk dat beetje geld is voor mensen: “Onze patiënten kijken elke keer weer reikhalzend uit naar hun weekgeld”, vertelt Marie. Dat merken ze bij Kompas Zuidlaren ook: “Is er een stagnering in het betaalsysteem waardoor het geld niet om 14.00 uur maar om 15.00 uur op hun rekening staat, dan wordt onze noodlijn platgebeld”, schetst Harma. Ze vindt het een mooie taak, om mensen waar het kan te voorzien van dat stukje financiële vrijheid. “Maar tegelijkertijd is het ook onze taak dat ze niet teveel krijgen. Dat ze met een teveel aan geld dingen gaan doen die slecht of misschien fataal kunnen zijn voor hun welzijn. Dan vind ik het erg fijn dat we daar nooit alleen een besluit in hoeven te nemen.” Marie vat hun samenwerking mooi samen: “Wíj zijn er voor het welzijn van de patiënten, maar jullie ook.”

 

Lees ook deze lunchverslagen