Kick-off lunch: Cliënten over welzijn en welvaart

“Hou je van cijfers, dan ga je bij een bank werken. Hou je van de mens achter de cijfers, dan werk je bij Kompas Zuidlaren”, vertelt Christine Albers (Directeur HR bij Kompas Zuidlaren). Daarmee karakteriseert ze de groei die de organisatie in 35 jaar heeft doorgemaakt. Want ooit begonnen als bewindvoerder, zijn ze nu veel meer financieel zorgverlener. Ze helpen mensen die dat niet zelf willen of kunnen, met hun financiële huishouding. Hoeveel waarde dát heeft en wie die mensen achter de cijfers zijn, bleek tijdens de lunch op 14 december 2017. Het was tevens de start van een serie van 35 ontmoetingen, waarin welvaart en welzijn het onderwerp van gesprek zijn.

Dat de medewerkers van Kompas om mensen geven, is goed te merken. Tijdens de kerstlunch waarvoor cliënten waren uitgenodigd, is het onthaal warm en vol aandacht. De ene medewerker gaat bij een cliënt zitten om te informeren hoe het nu écht gaat, de ander haalt karnemelk, soep en een banaan. Het is een feestelijke manier om het 35-jarig bestaan van Kompas Zuidlaren in te luiden. Daarmee zijn ze één van de oudste bewindvoerderskantoren in Nederland, vertelt directeur Marcel Kooi. Al dekt de term ‘bewindvoerder’ de lading van hun werk niet: “Wij zijn geen administrateur die boven op het geld gaat zitten en de mensen zeggen wat ze wel of niet mogen. Op zo’n machtsverhouding willen we absoluut niet zitten.” Want getallen zeggen niet zoveel, weten ze bij Kompas. Welvaart zit in veel meer dingen. Maar wat is welvaart eigenlijk? “Het is misschien wel het gevoel om binnen de mogelijkheden die je hebt, te kunnen kiezen wat je zelf graag wilt”, spreekt Marcel ‘zijn’ cliënten toe. “Of gaat het nog verder, richting welzijn: hoe je je voelt. Kunnen wij in dat welzijn een stukje bijdragen? Daar ben ik wel benieuwd naar.” Daarover gaan dan ook – naast andere persoonlijke onderwerpen – de gesprekken die op deze dag tussen mosterdsoep en vers gesneden brood door worden gevoerd. Maar ook in de 35 ontmoetingen die in 2018 gaan volgen en waarvan de verhalen worden uitgebracht in een open boek. “Ons hoogste doel is Mark Rutte”, zegt Marcel met een lach maar zeker ook met stelligheid.

“Ik wil graag een 45-kilometer auto. Volgend jaar moet dat lukken.”

Trots op eigen spaarrekening
Johan en Willem kennen elkaar van het werk: schoonmaker, vertelt Willem. “Interieurverzorger!”, verbetert Johan hem. Johan zat voorheen bij de Kredietbank, maar daar voelde het voor hem niet goed. Op aanraden van Humanitas meldde hij zich aan bij Kompas Zuidlaren: “Binnen een half jaar ging het al hartstikke goed. Ik kreeg een eigen spaarrekening en daar was ik enorm trots op. Marjan helpt mij nu om goed te sparen.” Johan heeft ook een doel: “Toen nog niet maar nu wel, omdat ik weet dat het kan. Ik wil graag een 45-kilometer auto. Volgend jaar moet dat lukken.” Willem heeft het in persoonlijk opzicht niet meegezeten de afgelopen jaren. Verschillende tegenslagen, waaronder een echtscheiding, brachten hem ertoe ook bij Kompas om ondersteuning te vragen: “Ik dacht: als ik het niet doe, dan weet ik zeker dat ik in de zorgen kom. Het gaat nu heel erg goed, de hypotheek wordt betaald en ik lig niet wakker over geld. Dat is heel wat waard.” Bewindvoerder Marjan begrijpt hem daarin: “Jij hebt al genoeg aan je hoofd met de dingen die er gebeuren in je leven, fijn dat wij je op financieel gebied rust kunnen geven. Dan kun jij je concentreren op wat er verder nog speelt.”

“De líefde is belangrijk”
Ze zijn verloofd, Henk en Janneke. Maar trouwen willen ze niet, ze laten het mooi zo. Ze kennen elkaar van de zorginstelling waar ze beide wonen. “De liefde is begonnen op het balkon. Daarna kwam zij om suiker vragen”, glimlacht Henk met pretoogjes. Janneke praat ook volop mee, al doet ze dat op een eigen manier omdat ze vrijwel niets kan horen. Maar Anja kent haar vanuit haar functie als bewindvoerder inmiddels zo goed dat ze precies weet wat Janneke bedoelt. Voor zowel Henk als Janneke regelt Kompas de financiële zaken, zoals het betalen van de vaste lasten en te zorgen dat ze vakantiegeld krijgen. Daarvan gaan ze jaarlijks samen op pad: “We zijn al in Giethoorn en Zeeland geweest”, vertelt Henk. “Komend jaar zitten we in een stacaravan bij Zwartsluis.” “Als bewindvoerder zorg je dat er geen schulden ontstaan en dat er juist financiële armslag komt om leuke dingen te doen”, motiveert Anja het leven dat het stel nu kan leiden. “Wij helpen hen bij het maken van die keuzes: wat wil je doen met je geld en wat is mogelijk?” Die armslag maakt het leven voor hen aangenaam, maar toch is geld niet alles. “Geld is voor mij niet belangrijk, de líefde is belangrijk”, zegt Henk, die vertelt over zijn jeugd waarin hij geen liefde heeft gekend. “Sinds ik Janneke ken, weet ik wat het is om warm te worden wanneer iemand van je houdt.”

“Bewindvoerder zijn van je zus, dat is erg moeilijk”
Niet alleen cliënten zijn aangeschoven bij de lunch, ook familieleden genieten mee. Zoals de broer en zus van Albertha. Al 23 jaar verzorgt Kompas haar bewindvoering, maar dat is niet altijd zo geweest. “Eerst deed ik dat”, vertelt zus Joke. “Maar dat is moeilijk: je moet heel vaak ‘nee’ zeggen wanneer ze graag iets wil dat eigenlijk niet kan. Dat was vaak een strijdpunt en daarmee verandert je relatie als zussen.” De bewindvoering uit handen geven was een goede beslissing, vertelt broer Koos: “Dit is echt een uitkomst. Het geeft ons als familie een heel rustig gevoel.” Ook Albertha is meer dan tevreden met hoe het gaat. Ze is op dit moment druk aan het sparen. Waarvoor? Ze is in 2018 35 jaar bij Humanitas en wil dat vieren met een etentje. Over een aantal maanden zal ze genoeg hebben gespaard om voor een heel gezelschap te reserveren bij het restaurant van haar keuze.

“Ik zou mijn zoon wel willen ophalen en in mijn armen sluiten.”

Waar het grootste geluk in zit
Jolanda kwam bij Kompas nadat haar zoon werd geboren. Ze was toen psychisch ziek, vertelt ze. Ze raakte de zeggenschap over haar zoon en de weg in het leven kwijt. Haar moeder – als 80-plusser vitaal ook aangeschoven bij de lunch – opperde of het niet verstandiger zou zijn om haar financiële zaken uit handen te geven. “Want ik maakte mijn geld natuurlijk niet op aan de huur”, kijkt Jolanda met enige zelfspot terug. Dat is inmiddels alweer een paar decennia geleden. Maar hoe lang je ook een bewindvoerder hebt, het blijft soms lastig: “Dat ik moet vragen om mijn geld, dat went nooit écht. Ik heb ook wel heel lelijk gedaan naar Diana. Wanneer ik iets wilde en zij vond dat het niet kon. Maar ik ben nog steeds bij Kompas en ik blijf ook. Ik heb een eigen huis en het gaat financieel nu heel goed. Dat Diana mijn financiën regelt, dat geeft me heel veel rust.” Of ze nog een doel heeft, iets heel graag zou willen? “Ik zou mijn zoon wel willen ophalen en in mijn armen sluiten.” Het grootste geluk zit duidelijk niet in geld…

“Ik kon niet goed met geld omgaan en dat wist ik van mezelf, maar door Kompas heb ik nu meer inzicht gekregen in wat wel en niet kan.”

“Schuldenvrij! Is dit echt?”
Joost is met zijn 29 jaren één van de jongsten in het gezelschap. Hij kwam op zichzelf te wonen toen zijn vader naar de andere kant van Nederland vertrok en hij in het Noorden wilde blijven. Maar met geld omgaan was hem nooit geleerd, vertelt hij. “Dan woon je in een huisje, je betaalt huur, gas en elektra maar de rest eromheen niet altijd. Je denkt: aaah, Groene Land dat hoeft niet perse, wanneer ga ik nou naar de dokter?” Hij probeerde het een jaar lang zelf, maar de schulden stapelden zich zodanig op dat hij er alleen niet meer uit kwam. “Eigenlijk wil je je sores niet aan een ander overdragen, maar ik heb het toch maar gedaan. Want dat is best een stap: je geld uit handen geven en om je geld moeten vragen. Maar ja, de schuldeisers moeten wel betaald worden. Nu zie ik in dat het echt goed is geweest. Na drie jaar ben ik nu…”, Joost kijkt even naar zijn bewindvoerder, “helemaal schuldenvrij hè?”. De medewerker van Kompas knikt en is duidelijk mee-trots. “Ik kon niet goed met geld omgaan en dat wist ik van mezelf, maar door Kompas heb ik nu meer inzicht gekregen in wat wel en niet kan.” Schuldenvrij zijn is best een mijlpaal. Joost kreeg kort geleden de brief waarin dat officieel aan hem werd meegedeeld. “Die las ik wel drie keer en dacht: is dit echt?” Gaat hij het nu op eigen kracht doen? Joost is in de afgelopen jaren duidelijk ook gegroeid in zelfbewustzijn, is volwassener en wijzer geworden: “De eerstkomende tijd laat ik het Kompas nog even doen maar in mijn achterhoofd weet ik: ooit zal ik het zelf oppakken. Daar wil ik naartoe werken. Maar eerst nog even zo, nu heb ik geen zorgen.”

De namen van de cliënten zijn vanuit privacyoverwegingen gefingeerd.

 

Lees ook deze lunchverslagen